Het verleden door het verleden

 

De beste gift die ik mezelf waarschijnlijk ooit heb gegeven, is om in de jaren negentig bepaalde platen niet te kopen. Dat was ook onmogelijk met alles wat uitkwam en het lot speelde ook een rol in de platenzaak. Zou het me in 1994 hebben verbaasd dat ik in 2026 nog met zoveel plezier naar een plaat uit die periode luister? Geen idee, want ik dacht zeker niet zo ver als 2026, een totale abstractie. Vragen die bij mij opkomen, nu ik naar de vinyl-heruitgave luister van Robert Leiners Visions of the Past, destijds uitgebracht op het ambient zusterlabel van R&S, een van de pilaren van techno. De plaat klinkt nu als een openbaring, elk geluid op zijn plek, niets te veel, stemmen klinken eenmalig en de 303 bliept glorieus in een onmiskenbaar druggy ruimte. Geen e-chaos maar de diepe contemplatie waar je bewustzijn in fractals richting het niets valt. Veilige muziek, een schuilplaats zonder duisternis. Met natuurlijk een interessante ironie, niet zo zeer Visions of the Past als Visions through the Past. Want je luistert niet alleen naar 1994 in optima forma maar ook naar Leiners herinterpretatie van het verleden. Op de tweede plaat lijkt de muziek even dansbaarder te worden en tegelijkertijd komen steeds meer echo’s opzetten van de Kosmische Musik van de jaren zeventig. En hier hoor je een cruciaal verschil: geen naspelen van het verleden op de daarbij behorende analoge apparaten maar een integreren van geluiden, melodieën en ideeën in de golf van het nieuwe. Ergens is luisteren naar Visions of the Past een nostalgische ervaring, je hoort een verleden met ambitie (ambientie?) en een bepaalde ruimtelijkheid, een bepaalde ervaring ook, die nu niet is na te doen. En toch klinkt de muziek nog vooruitstrevend, het idee waar ik steeds maar naar terugkeer: alsof er een vertakking heeft plaatsgevonden waarin een parallelle wereld zich verder heeft ontwikkeld en vol onontgonnen geheimen buiten onze perceptie op ons wacht.