Ballardian Video Neuronica

Geweldige korte film die vorig jaar verscheen bij het album B-Movie (Ballardian Video Neuronica) van John Foxx. Met onder andere fragmenten uit Vertigo, Repo Man, Drive, Lost Highway en The Swimmer. Ben nooit echt een liefhebber geweest van de muziek van Foxx die in een soort eeuwig 1980 lijkt leven, maar dit werkt heel goed. Een korte ervaring die je weer op de alomtegenwoordigheid van het technologische landschap - verankerd in de psyche - drukt. Met een sublieme draai in de laatste vijf minuten - puur beauty in decay (wat zegt dat trouwens over ons, dat we ergens verlangen naar een overleven van een ramp als utopie, als nieuwe esthetische ervaring ook.)

The Analogue System Strikes Back (of niet?)

Weer een goed artikel in Forbes, dit maal over de al dan niet verrassende terugkeer van de analoge synthesizer (geruchten worden sterker dat Roland, blijkbaar niet de snelste van geest, nieuwe versies van de TB-303 en TB-808 gaat uitbrengen.) Niet de tweedehands vintage modellen, nee, het artikel gaat over fabrikanten die oude modellen in ere herstellen. Het maakt in wezen niet veel uit als je er geen avontuurlijke muziek mee gaat maken en dat is de vraag die achter het fenomeen spookt: blijft dit een cosmetische verandering waarmee retromania zich nog dieper verstrengelt in muziek? Kun je alleen aan het digitale systeem ontsnappen door het analoge? Dat laatste is te betwijfelen, omdat de hele infrastructuur digitaal is en zal blijven. 

Meer van dit...

Geen paradigmaverschuiving, maar wel een sublieme track, titel en video. Nu nog een sociale setting voorbij de sofa waarin je dit soort muziek kan luisteren.

Vangelis - Albedo 0.39

Vreemd hoe je het verleden wordt ingetrokken zelfs als je op zoek bent naar de toekomst. Alsof je binnen het zwaartekrachtveld van een zwart gat bent geraakt en of je het wilt of niet wordt meegetrokken. Maar dit is een apart geval. Ik hoorde 'Albedo 0.39' het titelnummer van het Vangelis album uit 1976 op de prettige ambientmix van Surgeon op Freerotation van 12 juli. Aangezien ik het nummer niet kende klonk het enorm fris en avant-gardistisch. "Aah! Eindelijk nieuwe kosmische geluiden." Bij die gedachte had ik al onraad moeten ruiken. Heb de rest van Albedo 0.39 beluisterd en ook al is het titelnummer verreweg het beste, heeft het zijn momenten, vooral in het begin (opener 'Pulstar' ken ik door "osmosis", zo'n track die talloze keren als openingstune is gebruikt en, hoe kan het anders, in Carl Sagans Cosmos). Op een gegeven moment ontspoort de plaat bijna in bombastische gebaren waardoor het net niet een legendarische herontdekking wordt. Maar dat titelnummer doet je afvragen hoeveel van dit soort worpen in de toekomst nog wachten op herontdekking (een tweede geval deze week kom ik binnenkort nog op terug.)

Nu ik hier toch naar luister vraag ik me af waarom op dit soort muziek is neergekeken door de popkritiek? Pas met de late cd-versie van de Blade Runner soundtrack in 1994 mocht daar dankzij The Orb en Chill Out positief over worden verhaald. Aangezien ik vijf jaar oud was kan ik er weinig over zeggen maar je krijgt het gevoel dat in 1976 een soort cruciaal moment plaatsvond waar progrock synthetiseert. Tangerine Dream had het voorwerk gedaan en dit album samen met knaller Oxygène brengt het geluid naar de massa. Het is overigens frappant dat in Bradley Smiths intrigerende The Billboard Guide to Progressive Rock Tangerine Dream en Klaus Schulze wel uitgebreid wordt besproken en de rest van de synthesizergrootheden compleet wordt genegeerd. In die relatie met progrock zit natuurlijk het probleem, na Jaar Nul 1977 wordt dat tot taboe verklaard in de Angelsaksische poppers, die altijd de standaard is gebleven (slaafs gevolgd door Nederland waar punk calvinisme was voortgezet met andere middelen.) Is het dan toeval dat de synthesizer-muzikanten vrijwel allemaal uit het vasteland van Europa kwamen? Dat is ook een van de redenen waarom je in house zodra het verder van de U.K. wordt geproduceerd sterker hun invloed hoort. Over die invloed zou iemand ook een eens een uitgebreid historische artikel moeten schrijven.

Nog meer kritiek op de laptop

Mooi interview in The Quietus met Jon Hopkins, de volgende technoproducer die zich buigt over het probleem van pure digitale muziek.

In the corner of your studio there you've got your old piano and of course you were classically-trained. How did that come into Immunity?

JH: I've had that piano since I was eight-years-old. I used the pedals for rhythms, though the sounds have been through so many processes nobody will ever be able to tell. Most people get an 808 patch, do a double speed rhythm and that's that. It seems amazing that everyone uses the same drum sound, I hear it all the time. I don't understand the idea of starting from the same point and not changing it that much. Using real instruments, real things (even real synths because they're physical things too) each time you include a new instrument it adds new depth. Equally each time you record a track entirely on a laptop it takes away depth, so you end up with this piece of CGI music.

 Ambachtelijk gemaakte synthesizers. Bij voorkeur gepersonaliseerd. Ik vermoed dat het groot gaat worden.

Nieuwe geluiden maken

Jonah Weiner van Rolling Stone bezoekt Daft Punk in hun studio en let goed op wanneer ze hem de modulaire synthesizer laten zien die vaak terugkeert in de credits van Random Access Memories:

"With this, you'll never get what you're getting again – there's no Save As. It's a playground for building a sound from the ground up."

(Blijken ook ouderwetse My Bloody Valentine fans, zoals het hoort.)

Synthesizer soundtracks

Ik heb nooit begrepen waarom soundtracks van films over het algemeen zo conservatief zijn. Heeft dat te maken met vakbonden? Een vastgesteld quotum filmmuziek dat gespeeld moet worden door een compleet orkest? De vraag waarom pure elektronische soundtracks zo weinig voorkomen terwijl muziek toch al een tijd voor een groot deel elektronisch is houdt me weer bezig sinds ik Beyond The Black Rainbow (2010) zag, een intrigerende Canadese cultfilm die teruggrijpt op het rare mengsel van horrorpulp en avant-garde dat eind jaren zeventig/begin jaren tachtig ontstond. Beyond The Black Rainbow is een ode aan die films en speelt zich tegelijkertijd af in de jaren tachtig. Naast geweldig kleurgebruik en special effects heeft de film een opvallende soundtrack die een hypnotiserend effect veroorzaakt. Hier een mooi voorbeeld:

Blijkbaar is het grijpen naar de synthesizer nog steeds een keuze die je maakt om het budget laag te houden, zoals John Carpenter met zijn beste werk deed. Dat de soundtrack zo opvalt betekent dat er weinig vooruitgang op dat gebied heeft plaatsgevonden, een enkele Aziatische film daargelaten en Daft Punks Tron: Legacy natuurlijk (een vreemde uitzondering in Hollywood, maar blijkbaar vond men het bij Disney belangrijk om ook op muzikaal niveau een bepaalde continuïteit te behouden met de originele film.) Maar iemand als Carl Craig leek mij altijd klaar om muziek voor films te maken. Voor een idee hoe dat zou klinken: kijk nog eens naar de openingsscène van Mulholland Drive (2001):

In ieder geval een artiest heeft die connectie ook gemaakt. Check de opening van Agoria's uitstekende Cute & Cult mixalbum uit 2006 waar het 'Love Theme' van Mulholland Drive over gaat in Carl Craigs 'Experimento'.