Peak Retromania

Ik denk dat hiermee peak Retromania eindelijk is bereikt. Een soort geslaagde vulgarisering van retro, compleet volgestopt met verwijzingen. Waarom hierna nog verder gaan? Er valt niets meer te herontdekken. De makers van Kung Fury bewijzen ons een dienst: door versnelde overdaad retromania riduciliseren.

Overigens heb ik een paar kaar echt moeten lachen om Kung Fury met zijn verzameling slechte one-liners en verbeelding van de hemel als een videogame.

Tijd voor het ironische shirt

Zag vandaag iemand in het bovenstaande shirt fietsen. Betekent de ironische shirtfase niet dat retromania het terminale stadium binnentreedt? Dat is mijn eerste associatie. Of kan het fenomeen nog platter, als een soort extra beschermingslaag? Overigens deed het me ook herinneren aan de eerste keer dat ik de term "back to the..." hoorde, namelijk als Back To The Seventies, titel van een tv-verzamelalbum, ergens in 1981 (!).

Een raam naar een verloren cultuur

Chic blijft mij altijd fascineren. Er zou een Barthesque term moeten bestaan voor het volgende fenomeen dat bij Chic op zijn sterkst is omdat de muziek zelf al een achteloze lichtvoetigheid bezit, namelijk de manier waarop muziek als een soort raam naar een tijdperk functioneert. Niet als louter persoonlijke herinnering maar het gevoel dat je door de muziek heen een hele cultuur hoort. Door ‘Everybody Dance’ hoor je 1978 in zijn totaliteit, een lichte cultuur, in de zin dat alles nog niet is doortrokken van ironie, cynisme en een overdaad aan kennis. Een zekere naïviteit. Dat gewicht is een van die dimensies van de hedendaagse cultuur waar je moeilijk de vinger op kan leggen maar wel degelijk zorgt voor een gevoel van instant inertie, hoeveel nieuwe artefacten er ook worden geproduceerd. Een zwaarmoedigheid van kennis. En je zult er mee moeten leven want in de sociaal-technologische constellatie waarin we nu leven is dit onmogelijk om te veranderen.

Een mogelijke uitzondering? Grimes. Zij is zo alleen en omgeven van een optimistisch aura dat als we in een soort Philip K. Dickachtige valse realiteit leven zij als enige uit het echte 2013 komt.

(Wie bij dit laatste denkt  “waar heeft hij het over?”, leestip: TheMan In The High Castle)

Vijandig cynisme, veilige ironie

Ik heb er geen enkele moeite mee om toe te geven dat ik enthousiast ben over de reeks releases die eigenlijk eind vorig jaar is begonnen met Bish Bosch, de Synergie Reeks kan ik ze bijna gaan noemen. Ik merk nu pas hoe verschrikkelijk ik mij de afgelopen jaren op muzikaal gebied heb verveeld. Misschien niet goed gezocht? Ik blijf er op hameren dat een Grote Plaat zich in je leven forceert. Natuurlijk is er sporadisch iets interessants verschenen (om vervolgens als Re: ECM te worden genegeerd) maar over het algemeen heerste gebrek aan ambitie, retrogeneuzel en een kritisch discours dat hier ongegeneerd mee collaboreerde. Ik denk dat alle platen in de Synergie Reeks met behulp van diverse methodes verschillende veranderingen belichten maar dat Shaking the Habitual, wat een uitgekiende titel toch, een soort vlaggenschip is, een zelfbewust manifest naast een ontmaskering en een brutale stap voorwaarts die weinigen zullen kunnen volgen. Hier is muziek om voor te vechten, om werkelijk in je leven te laten verweven in plaats van te fungeren als miezerige achtergrondmuziek.

Daarom vallen het cynisme en de ironie die de kop opsteken me zo tegen (met name twitter, briljant als informatiekanaal, is helaas ook een machine van slecht onderbouwde mentale reflexen.) Cynisch doen over bijvoorbeeld een nog niet-beluisterde Random Acces Memories maakt je niet het stoerste jongetje van het schoolplein. Daar schuilt iets achter (behalve standaard onuitroeibaar rockisme): een angst dat dingen werkelijk zullen veranderen. Pure, onversneden future shock. Met een cynische houding lijkt het mogelijk om je in te dekken dat het allemaal niets gaat worden. Die houding past natuurlijk naadloos in een maatschappij die obsessief elk risico probeert uit te bannen...maar dat hoeft niet te worden geaccepteerd. Het is angst vermengd met een gevoel van jaloezie, niet alleen dat de ander plezier beleeft maar dat er nog artiesten zijn die collectief enthousiasme genereren. Of dit enthousiasme, de verwachting weten de beste popartiesten is de helft van het werk, genoeg is om een culturele impasse te doorbreken is niet te zeggen. In ieder geval kunnen we nu observeren hoe sterk apathie is geworteld, hoe snel en nerveus het bewustzijn flikkert en is afgeleid, hoe sterk men retromania verlangt.

En dit is “maar” muziek…